रुकुममा कम्यूनिष्ट विरासत जोगाउने दाउमा नेकपा, लहर बढाउँदै गोपाल

फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचन अब चार दिनमात्र बाँकी छ । जति चुनाव नजिकिँदै छ, त्यति नै यहाँको चुनावी हलचल बढ्दै गएको छ । चुनावी सरगर्मी अन्तिम चरणमा पुगेको बेला प्रचार प्रसार र मतदाता भेटघाटका गतिविधि जोडसँग भइरहेका छन् ।

यो निवार्चमा एक मात्र प्रतिनिधि सभा निर्वाचन क्षेत्र रहेको रुकुम पश्चिममा नेपाली कम्युनिष्ट पार्टी (नेकपा) बाट तारा चिह्न सहित गोपाल शर्मा, नेपाली कांग्रेसबाट रुख चिह्न सहित राजु केसी, प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी (प्रलोपा) बाट जनार्दन शर्मा ‘आँखा’ चुनाव चिह्न सहित, राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट घण्टी चिह्न सहित मानबहादुर शाही  र नेकपा (माओवादी) बाट गुलाब चिन्हसहित चन्द्र बहादुर बुढा चुनावी मैदानमा छन् । 

खासगरी हिजोका सहयात्री रहेका दुई शर्मा (जनार्दन र गोपाल) आज चुनावी प्रतिस्पर्धामा आमने-सामने छन् । जनार्दन आफ्नो व्यक्तिगत योगदान र रुकुमको विकास देखाएर मतदाता आकर्षित गर्न खोजिरहेका छन् भने गोपाल आफ्नो व्यक्तित्वसँगै पार्टी र संगठनको बलमा चुनाव जित्ने दाउमा छन् ।

पार्टी संगठनको आधारमा हेर्ने हो भने गोपाल बलियो पात्र हुन् । यो भन्दै गर्दा जनार्दनलाई पनि कम आँकलन गर्न सकिदैन । उनि पनि हेभिवेट उम्मेदवारसंगै चार चार पटक चुनाव जितिसकेका पात्र हुन् ।  

स्थानीय विश्लेषकहरूको अनुसार पार्टी र संगठनको बल, पुराना कार्यकर्ता र जनलहर चुनावमा निर्णायक साबित हुन सक्छ । जुन बिश्लेषण नेकपाको पक्षमा देखिन्छ । 

गोपाल शर्माले आफ्नो रणनीति स्पष्ट रुपमा भनिरहेका छन् –“मैले प्रदेश संसदमा रहँदा वा कर्णाली प्रदेशको आर्थिक मन्त्री हुँदा गरेको काम र नेकपा माओवादी केन्द्रले रुकुममा गरेको विकासलाई हेरेर मतदाताले यही पार्टीको उम्मेदवारलाई नै जिताउनुपर्छ । पार्टीको शक्ति, संरचना र काम नै निर्णायक आधार हुन् ।” उनका अनुसार, विकास  व्यक्तिगत योगदानले मात्रै नभइ पार्टीको बल र मतदाता मनोविज्ञानमा भएको हो । 

त्यसै समयमा चारपटक लगातार चुनाव जितिसकेका र अहिले प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी (प्रलोपा) बाट मैदानमा रहेका जनार्दन भन्छन् :  सडक, बिजुली, विद्यालय र स्वास्थ्य चौकी जस्ता विकास परियोजना सवै मेरो पहलमा अघि सारिएका हुन् । अझ विकासलाई मूर्तरुप दिन बाँकि छ, दिगो विकासको आवश्यकता छ ।”  

चुनावी सभामा बारम्बार दोहोर्याउँछन्, “मेरो कामले रुकुम पश्चिम बदल्यो, मतदाताले फेरि मलाई भोट दिनुपर्छ ।”

तर जनार्दनको व्यक्तिगत योगदान ठूलो भए उनिसंग यसपाली पार्टी संगठन कमजोर छ । चुनावको मुखैमा गठन गरेको पार्टीको संरचना निर्माण हुन नपाउँदै, कार्यकर्तालाई आफ्नो कुरा स्पष्ट राख्न नपाउँदै चुनावी मैदानमा आउनु परेको छ ।

गोपालको पक्षमा पुराना कार्यकर्ता, पार्टी संगठन र जनलहर बलियो छ । मतदाताले संगठन र पार्टीलाई प्राथमिकता दिने भए उनी विजेताको रूपमा देखिन्छन् । बहुसंख्यक स्थानीय सरकारका प्रतिनिधिहरु नेकपामै खुलेका छन् । वडा र टोलसम्म पार्टीको संगठन रहेको छ । 

रुकुमको स्थानीय राजनीतिक समीकरण अझ रोचक बन्दै गइरहेको छ ।  एकीकृत समाजवादीसँगको केन्द्रिय एकतासँगै गोपाललाई झन् सजिलो भएको देखिन्छ । पार्टी एकीकरणले रुकुम पश्चिममा संगठनात्मक आधार अझ बलियो बनाएको छ, जसले गोपालको चुनावी सम्भावनालाई थप मजबुत बनाएको छ ।

अर्काे तिर एमालेको समर्थन जनार्दनलाई छ । एमालेले साथ दिएपछि मात्रै जनार्दन शर्मा गाउँ जाने वातावरण बनेको अन्यथा गाउँमा जान अप्ठ्यारो अवस्था रहेको सुनिन्छ । गत शुक्रबार मात्रै पनि उज्यालो नेपाल पार्टीका उम्मेदवार नरेन्द्र केसीले पनि जनार्दनलाई समर्थन गर्नुभएको छ ।

अघिल्लो निर्वाचनमा जनार्दनलाई नै समर्थन गरेको कांग्रेस यसपाली बलियो प्रतिस्र्धामा छ । 

स्थानीय मतदाता बीच प्रत्यक्ष द्विविधा छ — कसैले विकास हेरेर जनार्दनलाई भोट दिनुपर्छ भनिरहेका छन् भने कसैले विकास पार्टीको नेतृत्वमा भएका कारण पार्टी र संगठनलाई हेरेर गोपाललाई प्राथमिकता दिने भनिरहेका छन् ।  

गोपाल शर्माको शक्तिका मुख्य तीन आधार :

– संगठन र पार्टी बल : नेकपा माओवादी केन्द्रको लामो इतिहास, बलियो संगठनात्मक संरचना र स्थायी कार्यकर्ता नेटवर्क ।
– पुराना कार्यकर्ता र जनलहर : स्थानीय तहमा लामो समयदेखि बलियो आधार, जसले प्रचार र मत तान्न सजिलो बनाएको छ ।
– अनुभव र विकास कार्य : प्रदेश सांसद र कर्णाली प्रदेशको आर्थिक मन्त्रीको अनुभव, जसले जनतालाई विश्वसनीय देखाउँछ ।

जनार्दन शर्माको शक्ति मुख्य तीन आधार :

–  व्यक्तिगत योगदान र विकास कार्य : सडक, बिजुली, विद्यालय, स्वास्थ्य चौकी र अन्य भौतिक संरचनाहरू निर्माण आफ्नो नेतृत्वमा भएको दावी सहित नेकपा एमाले र उज्यालो पार्टीको समर्थन ।
– लोकप्रियता र अनुभव  ः चारपटक लगातार निर्वाचन जित्ने अनुभव, जनताको विश्वास र नाम–साख । जिल्लाको अभिभावकिय भूमिका । 
– आफ्नै पार्टीको नेतृत्व : प्रगतिशील लोकतान्त्रिक पार्टी (प्रलोपा) गठन गरी चुनावी मैदानमा प्रत्यक्ष सहभागिता ।

जनार्दनले यसपटक व्यक्तिगत योगदान र विकासमा बल दिँदै आएका छन्, तर संगठन बलमा गोपालको पक्ष अघि छ । 

चुनाव आउन अझै चार दिन बाँकी छ । जनार्दन सडक, बिजुली र विकासमा आफ्नो व्यक्तिगत योगदान देखाउन प्रचारमा छन् । गोपालको पक्षमा पार्टी बल, पुराना कार्यकर्ता र हालको एकतासहितको जनलहर देखिएको छ । 

फागुन २१ गतेको निर्वाचनसँगै जनताले जनार्दन–गोपालको मुकाविला अन्त्य गर्दै चुनावी निर्णय दिने छन्, जसले रुकुम पश्चिमको राजनीतिक तस्वीरलाई नयाँ दिशा दिनेछ ।